Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Asiel en arbeid

De asielcrisis is enigszins uit de aandacht verdwenen, omdat het probleem iets minder acuut lijkt te zijn geworden dan pakweg een half jaar geleden. Mogelijk is dat een opportuun moment om een voorlopige balans op te maken. Een recent gepubliceerde analyse van de Nationale Bank biedt daartoe de mogelijkheid.

Wat blijkt daaruit' Vooreerst dat de recente migratiegolf historische voorgangers heeft. In 1993 waren er na de val van de Berlijnse muur en ingevolge de crisis in Bosnië 27.000 asielaanvragen in ons land, in 2000 43.000 vanwege de situatie in Kosovo, en in 2011 betrof de toenmalige regularisatie een instroom van 25.000 asielzoekers. In 2015 werden een kleine 45.000 asielaanvragen ingediend: meer dan in 1993 en 2011, vergelijkbaar met 2000. Met meer dan 4 asielzoekers op 1.000 inwoners staat België overigens achtste op de lijst van de landen met de meeste asielzoekers, weliswaar vrij ver achter Duitsland en Hongarije ' dat vooral een transitland is ', Zweden en Oostenrijk. Maar al bij al maken de asielzoekers maar 0,36% uit van de bevolking, of 0,44% van de bevolking op arbeidsleeftijd. De instroom betekent dus niet direct een grote schok voor de arbeidsmarkt. Karakteristiek aan de jongste migratiestroom is tevens dat het aandeel van niet-begeleide minderjarigen iets hoger ligt dan vroeger, en dat het scholingsniveau sterk verschilt naargelang de origine ' hoger bij Syriërs en Irakezen, minder bij personen uit Afghanistan ', maar gemiddeld wel beperkter is dan dat van bijvoorbeeld Servische migranten en zeker ook dan dat van Belgen.

De arbeidskansen stijgen met het opleidingsniveau.

Wat kan de economische impact van die migratie zijn' Deze hangt in cruciale mate af van de graad van integratie op de arbeidsmarkt ' en de vraag of betrokkenen een complementair arbeidsaanbod genereren, of integendeel leiden tot substitutie van lokale arbeidskrachten door migranten. In een eigen simulatie gaat de Nationale Bank uit van zo'n 45.000 asielaanvragen in 2015 en 2016 alvorens een normalisering op een veel lager niveau van ca. 18.000 optreedt. Rekening houdend met de erkenningsgraad, de graad van inschakeling op de arbeidsmarkt ' die een aantal jaren in beslag neemt ', de gezinshereniging die vaak op migratie volgt en de budgettaire kosten voor opvang, huisvesting, scholing, enzovoort die nodig zijn, raamt zij de groei-impuls ingevolge de migratie op 0,14%. Die komt in eerste instantie niet van het extra arbeidsaanbod, die het door de vergrijzing geremde binnenlandse arbeidsaanbod aanvult en aldus economische groei versterkt ' in eerste instantie zouden maar een kleine 4.000 asielzoekers per jaar een job vinden ', maar wel van de grotere overheidsuitgaven. Deze veroorzaken overigens een vergroting van het overheidstekort, die pas wordt geneutraliseerd naarmate meer migranten in het arbeidscircuit worden ingeschakeld en dus minder migranten van de sociale zekerheid en het leefloon afhankelijk worden. Voor de middellange termijn wordt inderdaad aangenomen dat er van een kleine 29.000 extra vragers naar werk zo'n 21.000 een baan vinden.

De vraag is natuurlijk of die integratie op de arbeidsmarkt even vlot zal verlopen als wordt aangenomen ' zij het met de nodige inlooptijd. De vaststelling is dat migranten overal in Europa minder aanwezig zijn op de arbeidsmarkt dan autochtonen: in 2014 bedroeg het verschil in werkgelegenheidsgraad tussen beide groepen bijna 7%. In ons land is dat éecart nog veel belangrijker: de werkzaamheidsgraad van niet-Europese migranten bedraagt er 40,5%, tegen bijna 69% voor Belgen. Op Zweden na is dat het grootste verschil in de Europese Unie.

Wat zijn de obstakels die een grotere integratie in de weg staan' Het scholingsniveau is zeker een belangrijk element: bijna de helft van de niet Europese migranten heeft een bescheiden kwalificatie, zeg maar hooguit lager middelbaar, tegen een kwart van de Belgen. Welnu, de arbeidskansen stijgen met het opleidingsniveau. Dat alleen vormt echter niet de hele verklaring, want ook bij hooggeschoolden blijft er een belangrijke jobachterstand voor allochtonen. Dit laatste kan te maken hebben met de soms problematische erkenning van in het buitenland verworven competenties. De beperkte participatie van vrouwen, de grotere aanwezigheid van migranten in economisch minder bloeiende regio's als Brussel en Wallonië en discriminatiepraktijken dragen mogelijk eveneens bij aan de situatie.

Hoe deze obstakels overwinnen' Ook hier zijn analyse en antwoorden niet eenduidig. Taalopleiding lijkt wel cruciaal, net als een vlotte verlening van arbeidsvergunningen, gerichte begeleiding, erkenning van buitenlandse diploma's en spreiding op grond van de behoeften van lokale arbeidsmarkten, evenals een beleid van diversiteit.

De bottom line is dat migranten hoe dan ook niet de oplossing vormen voor het in de toekomst dreigende tekort aan arbeidskrachten. Daarvoor zijn langer werken, een betere algemene scholing en mogelijke verdere lastenverlichtingen op arbeid belangrijker. Maar het asielaanbod kan wel omgeturnd worden van een puur budgettaire kost naar een extra investering in onze economie als er verstandig mee wordt omgesprongen, en de asielzoekers zoveel als mogelijk worden geïntegreerd op de arbeidsmarkt ' waardoor ze bijdragers aan de welvaart en actieve medeburgers worden, veeleer dan alleen ontvangers van solidariteit...

CATO

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

  De gemeente Middelkerke gunde op 9 september het ontwerp en de bouw van het nieuwe casinogebouw aan Bouwteam Nautilus. Samen met de heraanleg van het Epernayplein worden de kosten van de bouw van het casinoproject begroot op 41 miljoen[…]

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen

Eerste kandidaten Belgian Construction Awards zijn ingeschreven

Eerste kandidaten Belgian Construction Awards zijn ingeschreven

Huurland breidt vloot uit met 2 Mini Screeners

Huurland breidt vloot uit met 2 Mini Screeners