Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Architecten vragen loon naar werk

Architecten vragen loon naar werk

De Orde van Architecten ' Vlaamse Raad maakte onlangs de resultaten bekend van het grootschalige onderzoek dat werd gevoerd naar het aantal uren dat de architect besteedt aan een bouwproject. Uit het onderzoek bleek duidelijk dat de werklast van de architect in werkelijkheid een pak hoger ligt dan algemeen wordt aangenomen. Architecten vragen dan ook meer loon naar werk.

Wat kost een architect' Om op deze vraag een correct antwoord te kunnen bieden, moeten we het antwoord kennen op een andere vraag: hoeveel uren besteedt de architect gemiddeld aan een bouwproject'

Met bovenstaande vraag als uitgangspunt voerde de faculteit Architectuur, vakgroep Mens en Wetenschap en vakgroep Management van de KU Leuven op initiatief van de Orde van Architecten ' Vlaamse Raad een onderzoek uit naar de prestaties van architecten. Met medewerking van beroepsverenigingen BVA en NAV en verzekeraars Protect en AR-CO werden architecten opgeroepen om hun tijdsregistraties ter beschikking te stellen. 687 architecten, of bijna één op de tien van de Vlaamse architecten gaven gehoor aan de oproep. Het onderzoeksteam van de KU Leuven, onder leiding van hoofddocent Johan Rutgeerts (foto 1), wist in totaal 2.001 bouwdossiers te onderzoeken. Het team zorgde meteen ook voor een Europese primeur, want nog nooit werd in Europa zulk een grootschalig onderzoek gevoerd naar architectenprestaties.

De studie resulteerde in een overzicht van het aantal geregistreerde uren per vierkante meter bebouwde oppervlakte in functie van de bouwvorm (eengezinswoning, meergezinswoningen, sociale huisvesting, ') en de grootte van het bouwbudget. Per categorie werd ook een onderscheid gemaakt tussen nieuwbouw en renovatie.

Werklast is hoog

Meest opvallende conclusie die voortvloeide uit de studieresultaten is dat de werklast, meer bepaald het aantal werkuren dat wordt gespendeerd aan een bouwproject, door de band genomen een stuk hoger ligt dan algemeen wordt aangenomen. Niet alleen bouwheren en overheden, ook architecten zelf schatten de werklast van een bouwproject veel te laag in. En dat heeft natuurlijk een rechtstreekse impact op (de berekening van) het ereloon van de architect.

'Een architect die enkel en alleen gebouwen ontwerpt en bouwplaatsen controleert, is vandaag een zeldzaamheid. Toch leeft dit idee nog bij de meeste mensen. Bouwen en verbouwen is complexer dan vroeger en bijgevolg ook een pak arbeidsintensiever voor de architect. Het pakket normen en regels waaraan moet worden voldaan neemt elk jaar toe, de eisen worden strenger en het is vaak de architect die hiervan de eindverantwoordelijkheid draagt. Een mooi voorbeeld hiervan is de epb-wetgeving. We staan volop achter het idee dat we zuiniger met onze energie moeten omspringen, maar het is alweer de architect die de volledige verantwoordelijkheid in de schoenen krijgt geschoven', weet Marnik Dehaen, voorzitter van de Orde van Architecten ' Vlaamse Raad (foto 2).

Takkenpakket

Het fors toegenomen takenpakket maakt dat een gelijkaardig bouwproject vandaag soms bijna dubbel zoveel werkuren in beslag neemt in vergelijking met pakweg twintig jaar geleden. 'Bestekken van wat grotere projecten zijn tegenwoordig bijna een vuist dik. Komt daarbij dat de architect zich continu moet aanpassen aan de veranderende normeringen en formaliteiten.'

Ook het gebrek aan visie in regelgeving vanuit de diverse overheden maakt bepaalde zaken nodeloos ingewikkeld. 'Reken zelf maar uit wat dit allemaal kost aan extra werkuren. Extra werkuren waarvan men zich nauwelijks van bewust is of wil zijn, en dan ook amper in rekening worden gebracht', aldus nog Marnik Dehaen.

Dit is ook vaak het geval bij het uitschrijven van architectuurwedstrijden. Meestal staan de gevraagde prestaties in schril contrast met de vergoeding die daar tegenover wordt geplaatst. 'Architectuurwedstrijden van overheden, gemeentebesturen, huisvestingsmaatschappijen, en dergelijke eisen vergaande, uitgewerkte studies ' soms lijken het bijna complete opdrachten ' zonder daar ook maar enige vorm van vergoeding tegenover te stellen. Dat is vragen om een faillissement van de hele sector.'

Correct ereloon

Blijft natuurlijk de hamvraag: wat is een correct ereloon' Tegenwoordig vraagt een doorsnee architect 8% erelooncommissie op een nieuwbouwwoning en 12% op een renovatie. Aan een kostprijs van pakweg 300.000 ' voor een nieuwbouwwoning en 150.000 ' voor een renovatie betekent dit een ereloon van respectievelijk 24.000 en 18.000 '.

'Op het eerste zicht aanzienlijke bedragen, maar wanneer je er de gepresteerde werkuren bijneemt, gebaseerd op reële onderzoekscijfers voortvloeiend uit de praktijk, dan krijg je een heel ander beeld. Aan dat nieuwbouwproject van 300.000 ' en dat renovatieproject van 150.000 ' spendeert de architect gemiddeld 503 werkuren. Delen we het ereloon door dit aantal, dan komen we uit bij een gemiddeld uurloon van 47 ' voor nieuwbouw en 36 ' per uur voor renovatie. Bruto, welteverstaan. Trek daar alle kosten van af en je houdt niet overdreven veel meer over. Vergeleken met andere vrije beroepers zoals advocaten, deurwaarders en notarissen is het netto-inkomen van een doorsnee architect bescheiden te noemen en dan drukken we ons nog voorzichtig uit', signaleert Marnik Dehaen.

Dumpingprijzen

'De studie leert ons dat een uurloon tussen 65 en 95 ' - afhankelijk van diverse parameters, zoals ervaring, de grootte van het bureau, - als eerlijk en correct mag worden beschouwd. Meer dan de helft hoger dus dan wat architecten vandaag in realiteit verdienen. Men geeft het niet graag toe, maar het is wel een feit dat sommige architecten aan dumpingprijzen werken. Of beter gezegd: moeten werken. Door de hoge druk op de arbeidsmarkt, de toenemende concurrentie en het ontbreken van wettelijk vastgelegde minimum erelonen hebben opdrachtgevers vrij spel. Opvallend, het zijn niet enkel de particulieren, maar eveneens overheden of openbare instellingen die architecten vragen om aan bodemtarieven te werken. Men schaamt er zich zelfs niet voor om concreet bij de opdracht te vermelden dat deze zal vergund worden aan de architect die het hoogste kortingspercentage geeft op het ereloon dat hij voor de opdracht zal ontvangen.'

Kwaliteit

Te lage erelonen zijn niet alleen nadelig voor de architect, ze zijn ook nadelig voor de bouwheer. Kwaliteit heeft immers zijn prijskaartje. Wie te goedkoop is, levert vaak maar half werk. Het is uiteindelijk de bouwheer die hiervan de dupe is.

'Bouwers en verbouwers moeten overtuigd zijn van de meerwaarde van een architect: denk maar aan een vlotter verloop van de bouwwerkzaamheden, een goed werfopvolging, kwaliteitscontrole, budgetcontrole en een stevige onderhandelingspositie tegenover aannemers.'

Barema's

De Orde van Architecten grijpt deze studie aan om te ijveren voor de invoering van wettelijk vastgelegde minimumbarema's voor erelonen. Die invoering moet bijdragen tot een gezondere competitiviteit en voor een eerlijke vergoeding van de aansprakelijkheden die architecten worden toebedeeld. In de nabije toekomst wil de Orde van Architecten hierover aan tafel zitten met de consumentenverenigingen, belangengroepen en overheden.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Verlof ... in onze eigen hof

Verlof ... in onze eigen hof

Tijd om uit te rusten! Niks moet, niksen mag! Wij nemen een korte pauze van 19/07 t.e.m. 08/08! Op 09/08 zijn we er weer! Blijf gezond, hou het veilig en vooral: geniet ervan! Team Bouwkroniek  

'Virtual reality zal het meeste impact hebben op de bouwsector'

'Virtual reality zal het meeste impact hebben op de bouwsector'

Half augustus begint aanleg rotonde Tongersesteenweg in Lanaken

Half augustus begint aanleg rotonde Tongersesteenweg in Lanaken

Dendermonde wil toekomst vestinggordel veiligstellen

Dendermonde wil toekomst vestinggordel veiligstellen