Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Amsterdamse winkel krijgt gevel met glazen bakstenen

Amsterdamse winkel krijgt gevel met glazen bakstenen

Eerder deze maand openden de glazen deuren van Crystal Houses, een winkel met een innovatieve glazen gevel in de Amsterdamse PC Hooftstraat. De volledig transparante gevel van de boetiek is een replica van twee klassieke huizen die volledig uit massief glas is opgetrokken: glazen bakstenen, kozijnen en deurlijsten. De 620 m² winkelruimte en 220 m² woonruimte zijn ontworpen voor belegger Warenar. Het ontwerp combineert Amsterdam's ambitie om grotere opvallende 'flagship stores' te realiseren zonder afbreuk te doen aan de historische uitstraling van de stad. Het project, naar een ontwerp van MVRDV, werd ontwikkeld en gerealiseerd door een team met o.m. de Gietermans & Van Dijk Architecten, de Technische Universiteit Delft, ABT raadgevend Ingenieurs, de Italiaanse glasfabrikant Poesia en bouwbedrijf Wessels Zeist.

Crystal Houses werd ontwikkeld op verzoek van Warenar om een flagship store te ontwikkelen waarbij Nederlands erfgoed gecombineerd zou worden met internationale architectuur op de PC Hooftstraat, de meest exclusieve winkelstraat van Nederland. MVRDV stelde voor om de gevel van de gesloopte panden terug te laten komen, uitgevoerd in massief glas. Het oorspronkelijke ontwerp werd exact nagebootst, van de manier waarop de bakstenen zijn gemetseld tot de details van de raamkozijnen, maar tegelijk is het ook verticaal opgerekt om de binnenruimte te vergroten.

Terracotta

Glazen bakstenen strekken zich uit over de gevel van Crystal Houses en gaan langzaam over in traditionele terracotta bakstenen als gevel voor de appartementen. Het ontwerp hoopt een oplossing te bieden voor het verlies van karakteristieke uitstraling in de transformatie van winkelgebieden over de hele wereld. In de huidige globalisering van de retailmarkt, die zorgt voor een steeds grotere homogeniteit in winkelstraten, biedt deze Crystal Houses de etalage die moderne winkels nodig hebben en behoudt ze tegelijk het architectonische karakter en de individualiteit van de straat.

'We stelden de opdrachtgever voor om terug te brengen wat was gesloopt. De Crystal Houses bieden ruimte aan een opvallende flagship store, respecteren de omliggende gebouwen en brengen een poëtische vernieuwing in het bouwen met glas. Het maakt het mogelijk voor wereldmerken om de overweldigende behoefte aan transparantie met lokale esthetiek te combineren, en moderniteit met erfgoed. Hetzelfde concept kan overal in historische binnensteden worden toegepast', stelt Winy Maas, architect en medeoprichter van MVRDV.

Na het bedenken van het ontwerp van dit project werkte MVRDV nauw samen met een aantal partners om de technologieën te ontwikkelen die dit idee mogelijk maken. Solide glazen bakstenen werden stuk voor stuk gegoten en gemaakt door Poesia in Venetië, terwijl het onderzoek door de TU Delft, in samenwerking met ingenieursbureau ABT en aannemer Wessels Zeist, leidde tot het ontwikkelen van structurele oplossingen en vervaardigingstechnieken zoals een sterke, uv-gebonden, transparante lijm van Delo Industrial Adhesives die gebruikt werd om de bakstenen te metselen zonder dat een traditioneel specie nodig was.

Sterker dan beton

Op de bouwplaats, die meer weg had van een laboratorium, werkten zes tot tien experts aan de bouw van het project. Vanwege de kwetsbaarheid van de materialen was een zeer hoog niveau van nauwkeurigheid en vakmanschap vereist en was een technisch ontwikkelingsteam gedurende het hele proces ter plaatse. Met dit project als het eerste bouwwerk in zijn soort werden een nieuwe bouwwijze en nieuwe gereedschappen ingezet; van hoog-technologische lasers en laboratoriumachtige uv-lampen tot een iets minder technische toepassing van volle melk die, door zijn lage transparantie, een ideale vloeistof bleek te zijn om als reflecterende oppervlakte de eerste laag bakstenen te egaliseren. Ondanks de fragiele uitstraling bewees het team van de TU Delft bij verschillende krachttesten dat de glazen constructie in vele opzichten sterker is dan beton. De volledig glazen architraaf kan een kracht dragen tot 42.000 Newton; het equivalent van twee suv's.

Het ontwikkelen van nieuwe bouwmethoden laat mogelijkheden voor het toekomstige bouwen zien, zoals het minimaliseren van restmaterialen. In essentie zijn alle glazen componenten volledig recycleerbaar. Restmaterialen van het project, zoals niet-perfecte bakstenen, werden omgesmolten en opnieuw gegoten of volledig gebruikt voor een ander doeleinde.

Wanneer het gebouw het einde van zijn levensduur heeft bereikt, kan de hele gevel worden gesmolten en hergebruikt. De enige uitzondering op deze regel zijn de toevoegingen aan de gevel om de veiligheid ervan te waarborgen. Een voorbeeld hiervan is de betonnen ramkraak-beschermingsplint, verborgen in een mix van reflecterende en doorschijnende materialen die het gebouw beschermt tegen de kracht een autobotsing. Herstellingsprotocollen werden ontwikkeld om elke mogelijke scheur of schade aan individuele bakstenen met een chirurgische precisie te kunnen herstellen of de stenen te vervangen.

Warmtepomp

Met een gevel die volledig uit glas opgetrokken is, was het belangrijk om alle aanvullende energiebehoefte door herbruikbare bronnen te voorzien. Daarom heeft het gebouw een warmtepomp die de warmte uit de grond haalt. De leidingen van dit systeem gaan tot 170 m diep en zorgen voor een optimaal binnenklimaat het hele jaar door. Het is een cruciaal element in het project om de verfijnde details en gevel mogelijk te maken en tegelijk een goede energiebalans te creëren.

Wanneer het gebouw het einde van zijn levensduur heeft bereikt, kan de hele gevel worden gesmolten en hergebruikt.

De winkel wordt tijdelijk betrokken door een boetiek van het Franse modehuis Chanel. MVRDV heeft nauw samengewerkt met professoren en promovendi van de TU Delft, samen met raadgevend ingenieursbureau ABT, met een speciale vermelding voor Fred Veer, Rob Nijsse, Faidra Oikonomopoulou, Telesilla Bristogianni en Kees Baardolf. Het in Venetië gevestigde Poesia (onderdeel van Vetreria Resanese) ontwikkelde en produceerde de glazen bakstenen terwijl Gietermans & Van Dijk hebben geholpen bij het ontwerp van het project. Voorts waren Brouwer & Kok en aannemer Wessels Zeist betrokken bij het ontwikkelen en de bouw van het project, hierbij speelden de gebroeders Van de Poppe een belangrijke rol bij de innovatie van de lijm en het metselen van de glazen bakstenen ter plaatse. De experts van CCS, gespecialiseerd in energiebesparing en het hergebruik van energie, hielpen bij de ontwikkeling van duurzame oplossingen en energieproductie. Een bijdrage aan de glaselementen kwam o.m. van Siko, die verschillende types van de Delo-lijm leverden en adviseerden hoe deze toe te passen, van Cura Glass voor de deuren en van Van Tette­rode Glas Studio.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Wijziging van opdrachten in het kader van werken: vuistregels die elke aannemer moet kennen

Wijziging van opdrachten in het kader van werken: vuistregels die elke aannemer moet kennen

Een overheidsopdracht staat of valt met goede opdrachtdocumenten. Gebrekkige opdrachtdocumenten leveren problemen op bij het opmaken van de offerte. Denk daarbij aan een ondoorzichtige samenvattende opmeting met leemtes of simpelweg fouten in de[…]

Aantal gedetacheerde arbeiders in de bouw blijft dalen

Aantal gedetacheerde arbeiders in de bouw blijft dalen

De ondertekening van offertes voor overheidsopdrachten: dan toch een daad van dagelijks bestuur?

De ondertekening van offertes voor overheidsopdrachten: dan toch een daad van dagelijks bestuur?

VMM brengt overstromingen in kaart met satellietdata

VMM brengt overstromingen in kaart met satellietdata