Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Albert Einstein

In 2015 werd de honderdste verjaardag herdacht van de algemene relativiteitstheorie van Albert Einstein. De in Duitsland geboren Einstein publiceerde zijn baanbrekende theorie in twee schuifjes: de 'speciale' relativiteitstheorie in 1905 en de 'algemene' in 1915. Daarmee wijzigde hij de klassieke natuurkunde van Newton en van Galilei die eeuwen lang de wetenschap beheerst had. Die theorie was nieuw en niet meteen te begrijpen voor iedereen, maar ze veranderde toch fundamenteel ons wereldbeeld.

De eerste in brede kring bekende toepassing was de kernenergie (en de daarbij horende atoombom die in 1945 Japan tot capitulatie dwong.). Maar dat zijn niet de enige toepassingen van de 'nieuwe' fysica. Indien onze opa op aarde moest terugkeren, dan zou hij behoorlijk in de war komen bij het zien van onze zaktelefoons, de navigatie-instrumenten in onze auto, de e-mails die we gebruiken om manuscripten naar de drukkerij te sturen, '

Als we de strijd tegen de opwarming van de aarde ernstig willen nemen, zullen we nog andere vormen van energieproductie moeten op punt stellen.

Eind 2015 werd - na jarenlang gepalaver - in Parijs een 'klimaatakkoord' ondertekend, dat de sinds een aantal jaren voelbare opwarming van het aardoppervlak moet tegengaan. Die (ongewenste) opwarming wordt veroorzaakt door de toename van 'broeikasgassen' in de lucht die de natuurlijke afkoeling hinderen. En die broeikasgassen bestaan voornamelijk (zij het niet uitsluitend) uit koolstofdioxide die ontstaat als we koolstoffen (hout, steenkool, aardolie, aardgas, ') verbranden. Normaliter wordt koolstofdioxide weer uit de lucht gehaald door de plantengroei; maar sinds we de koolstof massaal uit de diepere aardlagen opgraven (en oppompen), is het bestaande evenwicht verstoord zodat het gehalte van het koolstofdioxide in de lucht van dag tot dag voort stijgt, met de gevolgen van dien: de gemiddelde temperatuur op aarde stijgt ook. En dat is alarmerend.

Daarom is in Parijs heel plechtig een internationaal akkoord ondertekend, waarin de deelnemende landen overeenkomen hun gebruik van fossiele brandstoffen (= uit de grond opgegraven steenkool, aardolie en aardgas) drastisch te verminderen. En omdat in een fatsoenlijke overeenkomst ook cijfers moeten staan, is bepaald dat de gemiddelde opwarming van de aarde niet meer mag bedragen dan 2 graden Celsius.

Dat is behoorlijk ambitieus, want de hoeveelheid fossiele koolstof die wij opgraven en verbranden is zeer veel groter dan wat de planten jaarlijks uit de lucht kunnen opnemen. Als we dus willen vermijden dat het op aarde steeds warmer wordt, moeten we ophouden koolstof als basis voor onze energieproductie te gebruiken. In officiële vaktermen: we moeten 'koolstofvrije' energieproductie ontwikkelen.

Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Veel alternatieven zijn er niet. Het gebruik van kernenergie ligt voor de hand, maar nogal wat mensen hebben daar angst voor wegens de radioactieve afvalproducten en kerncentrales die niet met 'zware' atomen werken, zijn nog niet ontwikkeld.

Waterkracht benutten, is ook een geldige optie; maar zoveel rivieren met voldoende verval zijn er nu ook weer niet - zeker niet in België.

De gedachte dat we met een 'windmolenwoud' onze energiebehoeften zouden kunnen dekken, klinkt nogal grappig, al zijn de Nederlanders er ooit wel in geslaagd hun land met behulp van die primitieve technologie droog te pompen. (Die antieke 'Hollandse' molens maken nu deel uit van het toeristische patrimonium; veel meer kilowatt dan de motor van een bescheiden personenwagen kan zo'n Hollandse molen niet produceren, maar hij staat wel leuk in het landschap.)

Als we de strijd tegen de opwarming van de aarde ernstig willen nemen (en veel andere keuzes hebben we niet), zullen we dus nog andere vormen van energieproductie moeten op punt stellen. Mogelijkheden zijn er wel, maar er is nog zeer veel ontwikkelingswerk te leveren.

Sinds de uitvinding van de stoommachine het begin van de industriële revolutie inluidde, heeft de technologische ontwikkeling niet meer stilgestaan. Dat heeft altijd mensen gestoord. De eerste stoomtreinen werden gecontesteerd omdat de koeien van de schrik geen melk meer zouden geven (en omdat de kippen van de leg zouden raken), mechanische weefgetouwen werden door verbolgen wevers stuk geslagen omdat ze hun werk afpakten, enzovoort.

Meer recent kwam de kernenergie in diskrediet ('te gevaarlijk'), de gentechnologie evenzeer ('Frankenstein'), en zelfs een eenvoudige brug over een Antwerps havendok (fijn stof 'over héél 't stad'). Dat soort debatten zal wel nooit ophouden; maar als we echt onze energie willen opwekken zonder nog fossiele koolstof uit de grond op te delven, dan is nog heel veel werk aan de winkel, en dan zullen nog meer taboes opduiken.

Wat we vooral niet moeten doen, is denken dat het uitdelen van 'zwartepieten' ons één stap dichter bij de oplossingen brengt. Of een auto het statuut 'bedrijfswagen' heeft dan wel 'privé-auto' verandert absoluut niets aan zijn verbruik van fossiele koolstof.

In de bouwsector komt het er vooral op aan de energiebehoeften van het wonen te beperken. Dat begint met het thermisch isoleren van het omhulsel, maar kan uitgebreid worden met alternatieve energieproductie, zoals warmtepompen en de recuperatie van 'afvalwarmte'. Dat zal onvermijdelijk repercussies hebben op onze bouwwijze: enerzijds meer performante isolatie, maar ook speciale inrichtingen en toestellen voor de optimalisatie van de warmtehuishouding.

In die zin kan 2015 nog een 'historisch jaar' worden. Maar daar kunnen pas onze kinderen over beslissen. Wij kunnen voorlopig alleen ons best doen om er te geraken.

ZANDER

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Rototilt gaat wereldwijde samenwerking aan met Volvo CE

Rototilt gaat wereldwijde samenwerking aan met Volvo CE

Graafmachines van Volvo kunnen voortaan af-fabriek worden geleverd voorbereid op de systemen van Rototilt voor draaikantelstukken. Dit houdt een aantal voordelen in voor zowel de aannemer als de dealer. Het grootste gebruikersvoordeel is dat de[…]

06/03/2021 | Graafmachines
DAF krijgt groot order van de Belgische krijgsmacht

DAF krijgt groot order van de Belgische krijgsmacht

Kathodische bescherming wordt steeds vaker toegepast in België

Kathodische bescherming wordt steeds vaker toegepast in België

Mobiele 3D reality capture-oplossing met Spot-robot

Mobiele 3D reality capture-oplossing met Spot-robot