Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

Afgewerkte wanden van gipsblokken: welke toleranties zijn aanvaardbaar'

Afgewerkte wanden van gipsblokken: welke toleranties zijn aanvaardbaar'

Wegens hun eenvoudige verwerkbaarheid worden voor niet-dragende binnenwanden in gebouwen vaak gipsblokken gebruikt. Dankzij hun tand- en groefverbinding kunnen deze blokken vrij strak uitgelijnd worden. Dat vereenvoudigt niet alleen de plaatsing, maar resulteert ook in een wand die voldoende vlak en glad gemaakt kan worden voor verdere afwerking zonder een traditionele binnenbepleistering te moeten aanbrengen (waardoor de hoeveelheid bouwvocht vermindert). Dit neemt niet weg dat de afdeling Technisch Advies van het WTCB geconfronteerd wordt met situaties waarbij de opdrachtgever niet tevreden is over de afwerking van de binnenwanden. In dat geval moet nagegaan worden of de uitvoering wel degelijk beantwoordt aan de gangbare toleranties.

De geharmoniseerde norm NBN EN 12859, de basis voor de CE-markering, handelt over gipsblokken met een minimale dikte van 50 mm (met uitzondering van ver¬diepingshoge elementen). Voor deze producten kan de Belgische Unie voor de technische goedkeuring in de bouw (BUtgb ' www.butgb.be) tevens op vrijwillige basis een technische goedkeuring (ATG) afleveren. Een ATG geeft aan dat het product (met inbegrip van zijn plaatsingstechniek) voor de betrokken toepassing een gunstige beoordeling heeft gekregen en gaat gepaard met een regelmatige opvolging (interne en externe controles) van de productprestaties.

Door deze manier van werken heeft de certificatie een hoog betrouwbaarheidsniveau. Opgevolgde productprestaties zijn onder meer de afmetingen, de densiteit, de wateropslorping, de oppervlaktehardheid, de buig- en de druksterkte. Deze blokken worden verwerkt met een lijm die beantwoordt aan de eisen uit de norm NBN EN 12860.

De norm NBN EN 15318 beschrijft de niet-dragende binnenwanden die met gipsblokken opgetrokken en vervolgens zonder traditionele bepleistering en na een eventuele voorbereiding voort afgewerkt kunnen worden. Er bestaat vooralsnog geen specifieke TV over dit onderwerp. Als uitgangspunt zou men wel een aantal buitenlandse referentiedocumenten kunnen gebruiken, zoals de Franse DTU 25.31 en de Nederlandse Nationale Beoordelingsrichtlijn BRL 1014.

Toleranties

De toleranties die gelden op de afmetingen van de gipsblokken zijn opgenomen in tabel A. In de vermelde Europese normen worden daarentegen geen richtlijnen gegeven over welke gebreken in de gipsblokken eventueel aanvaardbaar zijn (bv. luchtholten, afgebroken randen). Voor meer informatie over dit onderwerp verwijst het WTCB naar de BRL 1014, die aangeeft dat de zichtbare oppervlakken voldoende glad moeten zijn en dat de aanwezige oneffenheden verwijderd moeten kunnen worden. De gipsblokken moeten op het moment van levering bovendien vrij zijn van gebreken (zie tabel B).

Uitvoeringsaspecten

Tijdens het optrekken van de wand moeten de lijmresten aan de voegen vóór hun volledige uitharding verwijderd worden met een pleisterspaan. Hierbij worden de voegen met de lijm afgestreken en kan men ook al overgaan tot het wegwerken van kleine onvolkomenheden. Grotere beschadigingen kunnen tijdens of na het optrekken gedicht worden met een gips- of lijm-gipsmengsel.

Indien de wand na het afstrijken van de voegen nog niet glad genoeg is om verder afgewerkt te worden, kan het oppervlak al dan niet volledig voorzien worden van een zeer dun laagje afwerkpleister. Deze werkwijze wordt vaak aangeduid als 'affilmen'. In het bijzonder bij wanden met naderhand opgevulde uitsparingen (bv. voor elektrische of sanitaire leidingen) kan een dergelijke behandeling noodzakelijk zijn om een voldoende glad oppervlak te verkrijgen. Deze werkzaamheden moeten op een droge en ontstofte ondergrond gebeuren. Om het affilmen te vereenvoudigen, stopt men bij het opvullen van de uitsparingen het best iets onder het oppervlak. Indien de wand voort afgewerkt wordt met tegels wordt het affilmen normaliter achterwege gelaten.

Tot op heden zijn er in de normen geen dimensionale toleranties voor voltooide wanden van gipsblokken terug te vinden. Uitgaande van de buitenlandse referentiedocumenten (BRL 1014 en DTU 25.31), de dimensionale toleranties op de gipsblokken en de ervaring, zou men in deze context de waarden uit tabel C moeten respecteren. Zo sluiten de toleranties ' met uitzondering van de toleranties onder de lat van 0,2 m ' aan op de toleranties die van toepassing zijn voor de 'normale' afwerkingsgraad voor traditionele binnenbepleisteringen (zie TV 199).

Afwerking

Men moet een onderscheid maken tussen de uitvoeringstoleranties op de wand en de afwerkingsgraad die gewenst wordt voor de latere bekleding. Het belang van de oppervlakteafwerking van de wand is afhankelijk van de later aan te brengen bekleding. Indien de wand betegeld zal worden, is het respecteren van de uitvoeringstoleranties een bepalende voorwaarde om de vereiste tolerantieklasse op de afwerking te kunnen behalen (vooral voor grootformaattegels). Het uitzicht en de homogeniteit van het wandoppervlak spelen in dit geval een minder belangrijke rol. Ze vormen wel een aandachtspunt indien men de wand wil afwerken met een satijn- of glansverf. In dat geval strekt het tot aanbeveling om een effeningslaag toe te passen.

Het schilderen van de wanden moet gebeuren volgens de voorschriften uit de TV 249, rekening houdend met de voorziene uitvoeringsgraad van de schilderwerken. Een voorbehandeling is vereist (zie tabel D).

Beoordeling oppervlak

De visuele beoordeling van de binnenwanden moet loodrecht op het te controleren oppervlak gebeuren, bij daglicht, met het blote oog en van op een afstand van 2 m. Ze mag in geen geval uitgevoerd worden bij scherende lichtinval. De waargenomen onvolkomenheden kunnen vervolgens met objectieve methoden opgemeten en vergeleken worden met de desbetreffende toleranties en contractuele eisen.

In deze context heeft het WTCB er al meermaals op gewezen dat het gebruik van de term 'schilderklaar' om de toestand van het te beschilderen oppervlak aan te geven, onvoldoende eenduidig is en bijgevolg beter vermeden wordt (zie hiervoor de TV's 199 en 249).

Bron: het dossier 'Toleranties op afgewerkte wanden van gipsblokken' van ir.-arch.Yves Grégoire, afdelingshoofd Materialen, en ing. Jörg Wijnants, afdelingshoofd Technisch Advies van het WTCB. Het werd opgesteld met de steun van de fod Economie (in het kader van de Normen-Antenne Afwerkingen), het IWT (in het kader van het traject 'Metselwerk IV: Innovaties in de metselwerksector: implementering door innovatievolgers') en de DG06 (in het kader van de Technologische Dienstverlening COM-MAT ' Matériaux et techniques de construction durables). Er mag alleen verwezen worden naar het dossier zelf (nr. 2014/3.4), te vinden op www.wtcb.be, doorklikken naar publicaties en WTCB-dossiers.

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Renovatie in Museum voor Natuurwetenschappen afgerond

Renovatie in Museum voor Natuurwetenschappen afgerond

De Regie der Gebouwen heeft zopas omvangrijke renovatiewerken afgerond in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel. Het gaat om een investering van ongeveer 4,5 miljoen €.     Twee verdiepingen van de[…]

18/09/2020 | Brussels GewestRenovatie
Tijdelijke en speelse heraanleg voor Leuvens Hogeschoolplein

Tijdelijke en speelse heraanleg voor Leuvens Hogeschoolplein

Circulair gevelmateriaal legt de lat een stuk hoger

Circulair gevelmateriaal legt de lat een stuk hoger

Waregem schenkt CO2-meters aan scholen

Waregem schenkt CO2-meters aan scholen