Volg Bouwkroniek

Abonneer u
Aanmelden

Volg Bouwkroniek Bouwkroniek

41% van aannemers denkt tegen 2025 andere markten aan te boren

41% van aannemers denkt tegen 2025 andere markten aan te boren

Meer vraag naar appartementen en meer totaalprojecten, co-housing en kangoeroewonen

De bouwsector moet de jongste jaren rekening houden met nieuwe regels en eisen inzake o.m. energie-efficiëntie, akoestiek en duurzaamheid. Talrijke buitenlandse bedrijven hebben de markt betreden. Bovendien stellen klanten andere vragen en formuleren ze andere eisen en is er een gloednieuw aanbod van materialen en technieken. Ten gevolge van al deze evoluties past 56% van de bouwbedrijven andere technieken toe dan vijf jaar geleden en denkt 30% ook de volgende jaren met fundamenteel andere materialen en technieken te moeten werken. Aannemers zien zich ook andere markten aanboren: meer totaalprojecten, co-housing en kangoeroewoningen, nog meer energiezuinig en duurzaam bouwen en verbouwen en meer vraag naar appartementen.

Dat zijn de resultaten van een uitgebreide enquête die Bouwunie in januari organiseerde bij 246 Vlaamse algemene en ruwbouwaannemers om de aandachtspunten en uitdagingen van de sector in kaart te brengen. 9% van de bevraagden heeft geen personeel, 38% werkt met maximum vier werknemers, 22% met vijf tot negen werknemers, 15% met tien tot 19 werknemers en 30% met minstens twintig werknemers. 22% van hen is gevestigd in de provincie Antwerpen, 20% in Oost-Vlaanderen, 31% in West-Vlaanderen, 13% in Limburg en 11% in Vlaams-Brabant of Brussel. Bijna alle algemene en ruwbouwaannemers die de vragenlijst invulden, zijn actief in de woningbouw en bij 82% van de bedrijven actief in het segment woningbouw ruwbouw vormt dit ook hun hoofdactiviteit. Slechts 6% van de aannemers voert burgerlijke bouwwerken uit, maar voor driekwart van hen is dit wel hun hoofdactiviteit.

Sommige bedrijven zijn zowel op de nieuwbouw- als op de renovatiemarkt actief, terwijl andere zich gespecialiseerd hebben. Zo werkt 64% vooral in de nieuwbouw. Renovatie van particuliere woningen vormt slechts bij de helft van de aannemers de hoofdmarkt.

Tijdens de jongste vijf jaar beleefde de bouwsector vooral inzake luchtdichtheid, isolatie, hernieuwbare energietechnieken en het verlijmen van gevelstenen grote verschuivingen. Ook inzake ergonomie en efficiënter werken werden belangrijke stappen vooruit gezet. 53% van de bevraagde bouwbedrijven voert zijn werkzaamheden naar eigen zeggen vandaag op een andere manier uit dan vijf jaar geleden. 56% past andere technieken toe en 30% denkt ook de volgende jaren met fundamenteel andere materialen en technieken te (moeten) werken. Volgens 54% hebben de jongste evoluties een invloed op de manier waarop in hun bedrijf gewerkt wordt en op de bedrijfsorganisatie (meer of minder personeel, andere competenties).

19% ziet een verandering in de markten waarin ze actief zijn. 28% van de aannemers denken zich tussen vandaag en 2017 te zullen aanpassen aan de nieuwe technieken, materialen, werkmethodes, ' 19% ziet een verandering in de markten waarin ze actief zijn en 17% in de soort activiteiten. Tegen 2025 gaat het om 41% van de bouwbedrijven waarbij 39% zich andere activiteiten ziet uitvoeren en 21% (ook) andere markten aanboren. Zo wordt verwacht dat meer totaalprojecten zullen uitgevoerd worden en dat aannemers nog energiezuiniger en duurzamer zullen bouwen en verbouwen. Ook de vraag naar appartementen zal volgens hen stijgen. 47% verwacht tevens een toenemende interesse voor nieuwe en/of aanpasbare woonvormen zoals co-housing en kangoeroewonen. Vele respondenten verwachten dat projectcoördinatie, advies en projectbegeleiding aan belang zullen winnen in het bedrijf en dat zich een verschuiving zal voordoen naar meer renovatie, meer specialisatie en nieuwe dienstverlening zoals het supplementair aanbieden van onderhoudsdiensten. Ze moeten mee veranderen met de vraag van de klant. 28% verwacht geen verandering en 22% weet het niet.

2015 wellicht beter dan 2014

73% van de aannemers heeft voldoende werk en 22% heeft te weinig opdrachten, tegenover 18% vorig jaar. De vooruitzichten voor 2015 ogen wel iets beter dan voor 2014. Zo zijn de orderboekjes alvast verder in de tijd gevuld dan begin vorig jaar. 23% heeft nog voor minder dan drie maanden werk (vorig jaar één op drie), 40% heeft voor meer dan een half jaar werk van wie 12% tussen negen maanden en een jaar, en 9% zit nog goed voor meer dan een jaar (vorig jaar 7%). Hoe groter het bouwbedrijf, hoe verder in de tijd zijn orderboekje loopt. Zo heeft meer dan de helft van de bedrijven met tien of meer werknemers nog voor meer dan een half jaar werk.

De verwachtingen voor de bouw van nieuwe eengezinswoningen zijn in 2015 net zoals in 2014 niet echt hoog. 48% van de betrokkenen verwachten een daling van het werkvolume en slechts weinigen zien nog altijd een stijging. De renovatie van eengezinswoningen blijft het duidelijk beter doen, want daar verwacht 48% een toename. Ook voor renovatiewerken aan appartementsgebouwen verwachten de aannemers eerder een stijging (43%) of een status quo (46%) van het aantal opdrachten, wat betere cijfers zijn dan vorig jaar.

De bedrijfsinvesteringen hernemen, maar ook in 2015 zullen niet veel nieuwe gebouwen gezet worden. Hier verwachten meer aannemers een daling (39%) in het werkvolume dan een toename (7%), wat eigenlijk even slecht is als vorig jaar. Ook hier zijn de vooruitzichten voor de renovatie beter: 46% verwacht meer opdrachten, tegenover 35% vorig jaar.

Bij de overheidsinvesteringen vormt de sociale woningbouw een positief buitenbeentje. Bouwbedrijven die in dit segment actief zijn, verwachten eerder een stijging dan een daling. Voor de scholenbouw en de investeringen in de gezondheidszorginfrastructuur verwachten iets minder respondenten een stijging dan diegenen die een daling zien. In de andere segmenten verwachten aanzienlijk meer aannemers minder opdrachten. Er zijn ook geen aannemers die het aantal gemeentelijke opdrachten zien toenemen, integendeel. Gemeenten denken immers noodgedwongen eerder aan besparingen dan aan investeringen.

Meer oneerlijke concurrentie en prijzenslag

Tijdens het jongste halfjaar heeft 69% van de aannemers één of meer medewerkers aangeworven terwijl 50% mensen heeft moeten ontslaan. 33% deed dit noodgedwongen omdat er te weinig werk was, maar de meerderheid omdat de betrokkene niet voldeed, met pensioen ging, overstapte naar een ander bedrijf of zelf een eigen zaak startte. De meeste bouwbedrijven zijn wel niet geneigd om het komende halfjaar nog personeel te ontslaan. Slechts 6% is dat van plan (bij 45% van hen omdat er te weinig werk is, bij 36% omdat de werknemer niet voldoet), terwijl 24% nieuwe werknemers wil aantrekken.

Aannemers en klanten verkiezen een betere isolatie als populairste techniek om woningen en gebouwen energiezuiniger te maken. Goede vaklui blijven schaars, maar dit tekort scoort door de terugval in het werkvolume en door meer een beroep te doen op onderaanneming steeds minder hoog in de lijst met knelpunten voor de toekomst van de sector; 24% beschouwt dit als een ernstige bedreiging de volgende jaren, tegenover nog 32% vorig jaar en 45% in 2013. Deze lijst wordt sinds vorig jaar niet langer aangevoerd door de administratieve rompslomp (42% van de aannemers, zowel werkgevers als zelfstandigen, noemt dit samen met de regeldrift van de overheid (36%) een belangrijke bedreiging), maar door oneerlijke concurrentie (74%) en de druk op de prijzen (73%).

Energiezuinig bouwen is intussen ingeburgerd, maar het wordt wel steeds moeilijker om nog beter te presteren dan wettelijk voorgeschreven. 56% van de aannemers horen hun klanten al eens spontaan om een meer energiezuinige woning vragen dan wettelijk voorgeschreven, maar bij de meesten gaat het hoogstens om een kwart van hun klantenbestand. Voor bedrijfsgebouwen beweert 41% van de aannemers dat maximum een kwart van hun klanten-ondernemingen energiezuiniger willen bouwen dan de wettelijke normen. 75% van de aannemers ziet op dit vlak geen verandering tegenover vorig jaar. 21% van de aannemers hoort nog steeds meer bouwheren naar een energiezuinigere woning of gebouw vragen dan vorig jaar. Intussen wordt het door de intussen verstrengde normen ook steeds moeilijker om nog beter te doen.

Aannemers en klanten verkiezen een betere isolatie als populairste techniek om woningen en gebouwen energiezuiniger te maken boven het plaatsen van hoogrendementsglas, het verbeteren van de luchtdichtheid en het plaatsen van een efficiënt ventilatiesysteem. 30% opteert voor vloerverwarming, 23% voor een zonneboiler, 19% voor een warmtepomp en 17% voor zonnepanelen.

Sedert vorig jaar moeten alle nieuwbouwwoningen een minimumaandeel van hernieuwbare energie hebben. Hiervoor komen zes systemen in aanmerking. 48% van de aannemers menen dat warmtepompen veruit het meest succesvol zijn en blijven, 25% verwacht het meest van thermische zonne-energie (zonneboiler) en 14% van pv-panelen. Ook projectparticipatie lijkt aannemers wel wat, maar biomassa of stadsverwarming wordt volgens hen nog maar weinig toegepast en deze situatie zal niet zo vlug wijzigen (2%).

44% vindt de verplichte aanwending van hernieuwbare energie in nieuwe woningen een goede zaak, vooral omdat ze de toekomst is en de klant op lange termijn wint. 55% verwerpt deze verplichting, volgens de meerderheid omdat de nieuwbouw hierdoor te duur dreigt te worden voor de gemiddelde klant.

De aannemers zijn ook niet te spreken over de bruuske veranderingen in het premiestelsel of andere ondersteuningsmaatregelen voor de bouw of renovatie. 65% merkt op dat het afschaffen of veranderen van bv. de renovatiepremie of de woonbonus zich duidelijk en direct laat voelen in de markt. 39% van de aannemers heeft aan den lijve ondervonden dat klanten hierdoor hun geplande werkzaamheden uitstellen. Bij 38% vroegen de klanten om de werkzaamheden sneller dan voorzien te laten uitvoeren om nog van de vorige voorwaarden te kunnen genieten. Bij 23% hebben klanten werkzaamheden afgemeld.

Tot slot zijn bouwbedrijven overtuigd van het belang van vorming. 72% van de bevraagde aannemers zegt dat zijzelf en/of hun medewerkers regelmatig opleidingen volgen. Bij 73% gaat het om opleidingen in nieuwe technieken. 45% blijft zo op de hoogte van nieuwe wet- en regelgeving zoals epb of checkin@work. 24% volgt management- of bedrijfsbeheercursussen. 23% spijkert zichzelf of het personeel bij in ict en administratie. Ook ehbo, veiligheid en stellingbouw worden vaak vernoemd. 68% van de bedrijven maakt gebruik van het systeem van winteropleidingen. - JL

OVERHEIDSOPDRACHTEN
Alle overheidsopdrachten

Meest aanbevolen artikels

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

Bouwteam Nautilus wint competitie voor casino Middelkerke

  De gemeente Middelkerke gunde op 9 september het ontwerp en de bouw van het nieuwe casinogebouw aan Bouwteam Nautilus. Samen met de heraanleg van het Epernayplein worden de kosten van de bouw van het casinoproject begroot op 41 miljoen[…]

Eerste kandidaten Belgian Construction Awards zijn ingeschreven

Eerste kandidaten Belgian Construction Awards zijn ingeschreven

Huurland breidt vloot uit met 2 Mini Screeners

Huurland breidt vloot uit met 2 Mini Screeners

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen

Vlaamse professoren willen gewestplan afschaffen